.
.
.
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?

Bệnh trào ngược dạ dày có nguy hiểm không? Nên ăn gì và kiêng gì?

0

Tham vấn y khoa: BS NGUYỄN THỊ HÒA – Nơi công tác: Viện Nghiên cứu và Tư vấn Dinh dưỡng (NRECI) – Chức vụ: Trưởng Khoa Dinh Dưỡng Nhi

Trào ngược dạ dày là một bệnh lý đường tiêu hóa khá phổ biến bởi ngày càng nhiều người mắc phải. Bệnh gây nên nhiều triệu chứng khó chịu ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. Nếu được phát hiện sớm và điều trị tốt sẽ không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, các biến chứng nghiêm trọng có thể nguy hiểm đối với người mắc trào ngược dạ dày nặng. Vậy bệnh trào ngược dạ dày có nguy hiểm không, hãy cùng Viện NRECI theo dõi bài viết sau đây nhé!

Bệnh trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?

Trào ngược dạ dày thực quản có nguy hiểm không được nhiều người quan tâm. Bởi trào ngược dạ dày là bệnh lý thường gặp và hầu hết người bệnh đều chủ quan chỉ cho rằng bệnh thông thường. Do đó, có rất nhiều trường hợp không được điều trị sớm. 

Theo các bác sĩ, trào ngược dạ dày nếu được phát hiện sớm và điều trị tốt sẽ không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, các biến chứng nghiêm trọng đôi khi có thể xảy ra ở những người bị trào ngược dạ dày nặng.

  • Viêm thực quản ăn mòn: Niêm mạc thực quản bị ăn mòn và tổn thương do tiếp xúc với acid dạ dày trong khoảng thời gian dài. Theo đó, lớp niêm mạc bị viêm loét, thậm chí là chảy máu. Tình trạng chảy máu do viêm loét niêm mạc chỉ khi xét nghiệm phân mới có thể phát hiện. (1) 
  • Hẹp thực quản: Acid dạ dày gây tổn thương thực quản khiến cho sẹo hình thành trên thực quản và thu hẹp diện tích gây nên tắc nghẽn 1 phần. Sự thu hẹp diện tích nguyên nhân đến việc tổn thương do loét thành mô sẹo và lành lại nhiều lần trong thực quản. Sự tắc nghẽn thực quản khiến cho thức ăn, thuốc dễ bị mắc kẹt trong thực quản. (1) 
  • Thực quản Barrett: Biến chứng này xảy ra khi các tế bào bình thường lót thực quản dưới (gọi là tế bào vảy) được thay thế bằng một loại tế bào khác (gọi là tế bào ruột). Biến chứng này là kết quả của niêm mạc thực quản bị tổn thương nhiều lần trong thời gian dài. (1) 
  • Các tế bào ruột có nguy cơ bị biến đổi thành tế bào ung thư: Những người được chẩn đoán mắc Barrett thực quản được các bác sĩ khuyên đi nội soi định kỳ để theo dõi các dấu hiệu sớm cảnh báo ung thư. (1) 
  • Các vấn đề về phổi và cổ họng: Khi dịch dạ dày trào ngược vào cổ họng khiến acid tác động và gây viêm dây thanh âm, đau họng hoặc khàn giọng. Acid cũng có thể được tràn vào phổi và gây ra các vấn đề ở phổi như viêm phổi hoặc hen suyễn. Theo thời gian, lượng acid trong phổi nhiều có thể gây nên các tổn thương phổi vĩnh viễn. (1) 
  • Các vấn đề về răng miệng: Trong thời gian dài, lượng acid dạ dày trào ngược lên miệng có thể làm mòn men răng và phát sinh nhiều bệnh lý về răng miệng. (1)
Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?
Trào ngược dạ dày có thể gây đau và rát họng

Trào ngược dạ dày có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng như viêm thực quản, hẹp thực quản, thực quản Barrett, các vấn đề về phổi và cổ họng, cũng như vấn đề về răng miệng do ảnh hưởng của acid dạ dày. Bệnh lý này cần được phát hiện và điều trị sớm để tránh những biến chứng nguy hiểm.

Các biểu hiện trào ngược dạ dày cần nhận biết sớm

Qua các biến chứng nguy hiểm, có lẽ bạn đọc cũng đã tìm được câu trả lời trào ngược dạ dày có nguy hiểm không. Việc phát hiện sớm biểu hiện, triệu chứng, từ đó can thiệp điều trị kịp thời là điều vô cùng cần thiết trong kiểm soát triệu chứng, bảo vệ sức khỏe cơ thể. 

Chứng ợ nóng và trào ngược là các dấu hiệu điển hình của bệnh trào ngược dạ dày mà người bệnh có thể nhận biết từ sớm: 

  • Chứng ợ nóng – Người bệnh sẽ cảm thấy ở giữa ngực nóng rát, và cảm giác nóng rát này đôi khi lan đến cổ họng. Ợ nóng thường xuất hiện sau mỗi bữa ăn. (1)
  • Trào ngược – Biểu hiện khi mà dịch có trong dạ dày (dịch acid trộn với các loại thức ăn chưa tiêu hóa) chảy ngược lên thực quản, miệng hoặc cổ họng. Theo đó, người bệnh thường cảm nhận miệng có vị chua, đắng khó chịu. (1) 

Không những vậy, trào ngược dạ dày còn biểu hiện với một số triệu chứng khác như: (1), (2), (3) 

  • Đau ở vùng bụng trên 
  • Đau ngực, tức ngực 
  • Khó nuốt hoặc khi nuốt gặp cảm giác đau. 
  • Viêm thanh quản, khàn tiếng kéo dài do acid dịch vị kích thích dây thanh âm
  • Đau họng hoặc ho kéo dài
  • Cảm giác có khối u ở trong cổ họng 
  • Buồn nôn hoặc nôn
  • Hơi thở có mùi hôi 
  • Bệnh hen suyễn xuất hiện hoặc trường hợp đã mắc bệnh thì tình trạng trầm trọng hơn

Các triệu chứng này ban đầu có thể nhẹ, không rõ ràng nhưng theo thời gian, triệu chứng sẽ ngày càng nặng. Sau đây là một số dấu hiệu cho thấy tình trạng bệnh đã nghiêm trọng cần được thăm khám và điều trị bởi bác sĩ:

  • Việc nuốt ngày càng khó khăn hoặc đau nhiều khi nuốt. Người bệnh xuất hiện cảm giác như thức ăn bị mắc kẹt hay bị nghẹn ở cổ họng
  • Chán ăn hoặc cân nặng giảm sút mà không rõ nguyên nhân hay có mục đích giảm cân
  • Bị đau ngực
  • Cảm giác như đang bị nghẹn ở họng 
  • Xuất hiện dấu hiệu chảy máu đường tiêu hóa. Người bệnh nhận thấy dấu hiệu này khi quan sát thấy chất nôn có lẫn máu hoặc chất nôn có màu sẫm trông giống như bã cà phê hoặc đi ngoài phân đen
  • Bị nôn mửa kéo dài 
  • Người 60 tuổi bị đau dạ dày 
  • Thiếu máu 
  • Sử dụng các loại thuốc không kê đơn để điều trị các triệu chứng trào ngược dạ dày hơn 2 lần/ tuần và sử dụng thuốc không có dấu hiệu thuyên giảm. (1), (2), (3)
Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?
Trào ngược dạ dày gây khó khăn khi nuốt 

Các biểu hiện trào ngược dạ dày bao gồm chứng ợ nóng, cảm giác acid trào ngược lên thực quản hoặc cổ họng, đau vùng bụng trên, đau ngực, khó nuốt, viêm thanh quản, khàn tiếng, cảm giác có khối u ở cổ họng, buồn nôn, hơi thở có mùi hôi và các triệu chứng tiên lượng như nuốt khó khăn, chán ăn, đau ngực nghiêm trọng, xuất hiện máu trong nôn mửa,…

Trào ngược dạ dày có mấy cấp độ?

Bệnh trào ngược dạ dày có nguy hiểm không và chia thành mấy cấp độ. Khi đến thăm khám, bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng mà người bệnh mắc phải để chẩn đoán giai đoạn mắc bệnh. Việc chẩn đoán giai đoạn mắc bệnh sẽ phục vụ cho việc điều trị hiệu quả và phù hợp nhất. 

  • Giai đoạn 1 (mức độ nhẹ): ở giai đoạn này, người bệnh thường ợ nóng và trào ngược, các triệu chứng này xảy ra 1 hoặc ít hơn mỗi tuần. 
  • Giai đoạn 2 (mức độ trung bình): triệu chứng ợ nóng hoặc xảy ra trào ngược vài lần trong tuần. 
  • Giai đoạn 3 (mức độ nặng): triệu chứng ợ ho, ho dai dẳng, khàn giọng kéo dài dai dẳng và nôn trớ thức ăn. 
  • Giai đoạn 4 (ung thư thực quản hoặc tổn thương tiền ung thư): người bệnh chịu các triệu chứng như ở giai đoạn 3 và đi kèm với đó là triệu chứng mắc kẹt thức ăn ở cổ họng, khó nuốt. (4) 

Giai đoạn đầu của bệnh triệu chứng xuất hiện không liên tục, còn mờ nhạt nên nhiều người chủ qua. Do đó, có khoảng 10% người mắc bệnh trào ngược dạ dày không điều trị và kiểm soát tốt sẽ tiến triển đến giai đoạn 4. (4) 

Bên cạnh việc dựa vào triệu chứng để chẩn đoán giai đoạn bệnh, các bác sĩ còn chỉ định người bệnh thực hiện nội soi dạ dày để đánh giá mức độ nặng của viêm thực quản trào ngược. Mức độ tổn thương viêm thực quản sẽ được chia thành 4 cấp độ: 

  • Độ A: Một hoặc nhiều vết rách ở niêm mạc ≤ 5mm không vượt qua đỉnh của 2 nếp niêm mạc
  • Độ B: Một hoặc nhiều vết rách ở niêm mạc > 5mm không vượt qua đỉnh của 2 nếp gấp niêm mạc
  • Độ C: Một hoặc nhiều vết rách ở niêm mạc cắt ngang ≥ 2 nếp gấp niêm mạc và liên quan đến < 75% chu vi thực quản
  • Độ D: Một hoặc nhiều vết rách niêm mạc liên quan đến ≥ 75% chu vi thực quản (5) 

Ngoài ra, với công nghệ, kỹ thuật hiện đại, nội soi sẽ kèm sinh thiết – đây là cách kiểm tra duy nhất để có thể phát hiện sự thay đổi của lớp niêm mạc hình trụ trong bệnh thực quản Barrett. (5) Từ đó, bác sĩ cũng đưa ra phác đồ điều trị phù hợp để ngăn bệnh tiến triển thành ung thư. 

Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?
Trào ngược dạ dày được chia thành 4 cấp độ

Trào ngược dạ dày thực quản được chia thành 4 giai đoạn theo triệu chứng bệnh hoặc chia thành 4 cấp độ dựa trên mức độ tổn thương thực quản. Ở giai đoạn càng sớm, mức độ tổn thương càng nhẹ thì việc điều trị và kiểm soát triệu chứng càng hiệu quả. Điều này giúp ngăn chặn bệnh tiến triển nặng, giảm thiểu biến chứng và bảo vệ sức khỏe tốt nhất. 

Trào ngược dạ dày nên ăn gì và kiêng gì?

Theo Bác sĩ Nguyễn Thị Kim Hải – Viện Nghiên cứu và Tư vấn Dinh dưỡng: “Chế độ ăn uống đóng một vai trò quan trọng đối với sức khỏe đường tiêu hóa, nhất là người bệnh trào ngược dạ dày. Bởi lựa chọn một số thực phẩm không phù hợp có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh. Việc áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh với hàm lượng trái cây và ngũ cốc nguyên hạt cao, như chế độ ăn Địa Trung Hải, có thể cải thiện các triệu chứng GERD.” (8) 

Vậy nên việc lựa chọn thực phẩm nên ăn và nên kiêng trong thực đơn ăn uống hằng ngày của người bệnh vô cùng quan trọng. Nếu như băn khoăn, khó khăn trong việc chọn lựa và xây dựng thực đơn, người bệnh và người thân có thể tham khảo tư vấn dinh dưỡng từ các chuyên gia bác sĩ. 

Sau đây là một số loại thực phẩm nên ăn và nên kiêng cần ghi nhớ khi thiết lập chế độ ăn cho người mắc GERD:

Thực phẩm nên ăn 

Rau củ quả 

Trong một nghiên cứu, những người ăn nhiều trái cây và rau quả nhất có nguy cơ mắc bệnh GERD thấp hơn 33%. (8)  Các loại rau củ quả giàu chất xơ đem đến nhiều lợi ích cho hệ tiêu hóa. Không chỉ giảm được tình trạng táo bón mà rau củ quả còn chứa ít chất béo và đường nên có thể làm giảm tình trạng trào ngược. Rau củ quả tốt cho người mắc GERD: bông cải xanh, măng tây, súp lơ, khoai tây, dưa leo,… (6) 

Gừng 

Gừng được xem là vị thuốc tự nhiên, có đặc tính chống viêm tự nhiên, làm lành vết thương. Hơn nữa, gừng còn có khả năng giảm các cơn nôn, buồn nôn, khó tiêu hay các vấn đề về đường tiêu hóa. Để sử dụng gừng, người bệnh có thể bổ sung khi chế biến hoặc nấu trà gừng. (6) 

Yến mạch 

Các thực phẩm giàu chất xơ như yến mạch, gạo lứt,… được nhấn mạnh bổ sung vào thực đơn của người bệnh. (8) Yến mạch, gạo lứt là loại ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết. Bên cạnh đó, yến mạch còn có khả năng hấp thụ acid dạ dày giúp tình trạng trào ngược được cải thiện, thuyên giảm. Ngoài ra, người bệnh còn có thể chọn bánh mì ngũ cốc, các loại ngũ cốc nguyên hạt,… để cung cấp chất xơ cùng nhiều dưỡng chất cho cơ thể. (6) 

Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?
Yến mạch, gạo lứt chứa nhiều chất xơ, vitạmin và khoáng chất 

Trái cây ít vị chua  

Các loại trái cây không có múi như táo, thanh long, dưa, chuối, lê đều giàu vitamin, khoáng chất, chất xơ mà không chứa nhiều acid như trái cây có múi: cam, quýt, bưởi,… Thế nên, người bệnh nên lựa chọn các loại quả này bổ sung nhằm cung cấp vitamin và khoáng chất cho cơ thể, tránh kích thích đến niêm mạc thực quản. (6), (7) 

Thịt nạc, hải sản 

Ưu tiên bổ sung protein nạc cho người bệnh GERD (8). Các loại thịt nạc như thịt gà, gà tây, các loại cá giàu protein nạc, ít chất béo nên làm giảm triệu chứng trào ngược hơn các loại thịt nhiều chất béo. Bên cạnh đó, cá, hải sản còn cung cấp chất béo omega 3 có lợi cho sức khỏe, chống viêm, lành thương hiệu quả. (6) 

Lòng trắng trứng 

Lòng trắng trứng cũng là thực phẩm giàu protein, ít chất béo vừa giúp cung cấp năng lượng, dinh dưỡng vừa giúp giảm các triệu chứng trào ngược hơn là lòng đỏ. Tuy nhiên, khi ăn trứng, người bệnh chỉ nên ăn trứng luộc, tránh ăn trứng chiên. 

Chất béo lành mạnh

Chế độ ăn giàu chất béo có thể làm giảm áp lực cơ thắt thực quản và tăng khả năng tiếp xúc với axit khiến tình trạng trào ngược thêm trầm trọng. (8) Thay vì loại bỏ chất béo hoàn toàn người bệnh nên chọn bổ sung các thực phẩm chứa chất béo không bão hòa lành mạnh. Chất béo không bão hòa lành mạnh làm giảm nguy cơ trào ngược hơn so với các loại mỡ động vật và transfat. (6) 

Chất béo lành mạnh có nhiều trong các loại hạt, dầu hạt: bơ, quả óc chó, hạt chia, hạt lanh, dầu oliu, dầu mè, dầu hướng dương,… (6) 

Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?
Ưu tiên các loại chất béo tốt 

Đồ uống 

Người bệnh nên chọn các loại đồ uống không chứa acid, tránh những đồ uống có cồn, chất làm ngọt và cafein. Các loại rượu, sô cô la và đồ uống có ga có thể làm giảm áp lực cơ thắt thực quản và tăng khả năng tiếp xúc với axit khiến triệu chứng thêm trầm trọng. (8) Người bệnh nên bổ sung: nước lọc, trà thảo mộc, sữa hạt, các loại nước ép từ rau củ quả không chứa acid để bổ sung hàng ngày. (6) 

Các loại thực phẩm khuyên dùng cho người mắc trào ngược dạ dày bao gồm rau củ quả giàu chất xơ như bông cải xanh, măng tây, gừng, yến mạch, các loại trái cây ít vị chua như táo, thanh long, dưa, chuối, thịt nạc như thịt gà, cá hải sản giàu protein nạc và chất béo omega 3, lòng trắng trứng, cũng như chất béo lành mạnh như dầu hạt, dầu oliu. Nên tránh gồm đồ uống chứa acid, cồn, chất làm ngọt và cafein, thay vào đó nên uống nước lọc, trà thảo mộc, sữa hạt, nước ép từ rau củ quả không chứa acid để hỗ trợ cải thiện triệu chứng trào ngược dạ dày.

Thực phẩm nên tránh 

Người bệnh nên chú ý lựa chọn thực phẩm để tránh gây kích ứng niêm mạc thực quản, khiến triệu chứng bệnh càng nặng. Sau đây là một số thực phẩm cần tránh bổ sung cho người mắc trào ngược dạ dày: 

Thực phẩm giàu chất béo (6) 

Chất béo làm giảm trương lực cơ dưới thực quản khiến triệu chứng trào ngược tăng: 

  • Các loại thực phẩm chiên rán, nhiều dầu mỡ: Khoai tây chiên, gà rán, hành tây chiên,… 
  • Sữa và các sản phẩm từ sữa có đầy đủ chất béo như bơ, các loại sữa nguyên chất, phô mai thông thường, kem chua,… 
  • Các loại thịt giàu béo: Thịt bò, thịt heo, thịt cừu hoặc các loại thịt chiên, nướng, chế biến sẵn
  • Mỡ, các loại thịt xông khói, xúc xích, dăm bông
  • Các món tráng miệng hoặc đồ ăn nhẹ như bánh nướng, bánh quy giòn, kem, kẹo, socola…
  • Các loại nước sốt: sốt kem, sốt cà chua, các loại nước sốt trộn salad,… 
Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?
Hạn chế các thực phẩm chiên rán ở người trào ngược dạ dày 

Thực phẩm chứa nhiều acid (6), (7) 

Thực phẩm chứa nhiều acid kích thích trực tiếp lên niêm mạc thực quản (7). Do đó, người bệnh cần hạn chế hoặc tránh bổ sung. Vì vậy, các loại nước, thực phẩm chứa acid nên kiêng, thường nhất là các loại trái cây có múi như: cam, bưởi, chanh, dứa, cà chua,…

Thực phẩm chứa caffein

Cà phê cùng các thức ăn, nước uống giàu cafein khác có thể làm giảm áp lực cơ thắt thực quản và tăng khả năng tiếp xúc với axit nên người bệnh cần tránh bổ sung. (7) 

Các thực phẩm khác

Rượu, bia, nước ngọt, soda, hành, tỏi, sô cô la, bạc hà,… có thể kích thích trực tiếp lên niêm mạc thực quản khiến tình trạng bệnh càng nghiêm trọng. (7) 

Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?
Rượu bia có thể làm trầm trọng hơn các triệu chứng trào ngược dạ dày

Để giảm các nguy cơ, triệu chứng trào ngược dạ dày, người bệnh nên tránh các loại thực phẩm giàu chất béo như thực phẩm chiên rán, sữa có đầy đủ chất béo, thịt giàu mỡ, mỡ động vật, các loại thực phẩm như kem, bánh nướng, bánh quy, socola, cũng như nước sốt và các thực phẩm chứa acid như các loại trái cây có múi, cà chua, và thực phẩm chứa caffein như cà phê, các đồ uống có chứa caffein. 

Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm phù hợp và tránh các thực phẩm gây ảnh hưởng đến bệnh, người bệnh cũng cần tối ưu hóa kích thước bữa ăn, thời gian và thành phần dinh dưỡng đa lượng. Trong đó, người bệnh nên giảm khẩu phần bữa ăn, giảm tiêu thụ đường đơn, tránh ăn khuya để giúp giảm thiểu triệu chứng GERD. Cùng với đó, người bệnh nên ưu tiên thức ăn tự chế biến, tránh các bữa ăn có hàm lượng calo cao, khối lượng lớn và nhiều chất béo, vì những yếu tố này có liên quan đến việc làm trầm trọng thêm chứng trào ngược thực quản. Hơn nữa, việc thực hiện ăn chậm, nhai kỹ cũng giúp giảm thiểu các triệu chứng của bệnh hiệu quả. 

Mong rằng với những thông tin trong bài viết về trào ngược dạ dày có nguy hiểm không giúp mọi người giải đáp được thắc mắc. Đồng thời, mọi người cũng bổ sung thêm kiến thức trong việc chăm sóc sức khỏe, thăm khám bệnh sớm nhất ngay khi có triệu chứng. Để hiểu hơn về tư vấn dinh dưỡng, tham gia các khóa học dinh dưỡng từ chuyên gia, bác sĩ, hãy liên hệ ngay Viện NRECI để được tư vấn và giải đáp chi tiết nhé!

Xem thêm:

Tài liệu tham khảo: 

5/5 - (1 bình chọn)

Viện Nghiên cứu và Tư vấn Dinh dưỡng là đơn vị tiên phong trong đào tạo và tư vấn dinh dưỡng cho mọi đối tượng. Chúng tôi cam kết mang đến các khóa học dinh dưỡng, dịch vụ tư vấn dinh dưỡng chuyên nghiệp, uy tín bởi đội ngũ bác sĩ dinh dưỡng giàu kinh nghiệm, nhiệt huyết, năng động.

VIỆN NGHIÊN CỨU VÀ TƯ VẤN DINH DƯỠNG (NRECI)

Tư vấn dinh dưỡng cùng Bác sĩ
Form tư vấn dinh dưỡng [1]

Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí!

Tư vấn khóa học dinh dưỡng

Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí!

Form Đăng ký khóa học [1]
Bài Liên Quan
Uống nước có giảm cân không?
“Sự thật” uống nhiều nước có giảm cân không?
Uống nhiều nước có giảm cân không và nên uống bao nhiêu là đủ. Bài viết này sẽ đưa ra...
Uống cafe giảm cân
Uống cafe giảm cân hiệu quả hay tác hại khó lường?
Cà phê là thức uống và là nguyên liệu quen thuộc trong chế biến và cuộc sống hàng ngày. Bởi...
[Báo VNExpress] Cách tính lượng calo cần nạp mỗi ngày
Lượng calo khuyến nghị cho mỗi người không giống nhau, tùy vào giới tính, chiều cao, cân nặng, độ tuổi,...
[Báo Cafebiz] Sự thật chuyện "uống nước củ dền giúp bổ máu" và những tác hại không ngờ khi lạm dụng loại củ này
Việc lạm dụng nước củ dền có thể đem đến những rủi ro không ngờ cho sức khỏe. Nước ép...
Thiết Kế Web Ô tô Bởi Vĩnh XD