.
.
.
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Triệu chứng trào ngược dạ dày

Triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản

0

Tham vấn y khoa: BS NGUYỄN THỊ KIM HẢI – Nơi công tác: Viện Nghiên cứu và Tư vấn Dinh dưỡng (NRECI) – Chức vụ: Trưởng Khoa Dinh Dưỡng Người Lớn

Đâu là những triệu chứng trào ngược dạ dày thường gặp? Trào ngược dạ dày thực quản là một bệnh lý khá phổ biến trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Trong đó, người mắc bệnh tỷ lệ ngày càng cao và đối tượng bệnh nhân cũng rất đa dạng, từ trẻ nhỏ cho đến người lớn. Thời gian đầu của bệnh thường khó nhận biết do dấu hiệu mờ nhạt, không rõ ràng, dễ bị nhầm lẫn. Nhưng nếu không phát hiện và điều trị sớm, bệnh tiến triển và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Do vậy, bài viết này, Viện NRECI chia sẻ một số thông tin cũng như triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản, cùng theo dõi nhé!

Trào ngược dạ dày là gì?

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD – Gastroesophageal Reflux Disease) còn được gọi là tình trạng trào ngược acid dạ dày. Tình trạng trào ngược này từng lúc hay thường xuyên của dịch dạ dày lên thực quản. Trong dịch dạ dày chứa nhiều acid có thể gây kích ứng và tổn thương niêm mạc thực quản. Trào ngược dạ dày thực quản có thể là sinh lý, chức năng (không làm ảnh hưởng đến sinh hoạt và phát triển thể chất của cơ thể) hoặc bệnh lý có thể gây ra viêm thực quản, suy dinh dưỡng và một số biến chứng khác.

Trào ngược dạ dày là tình trạng trào ngược acid dạ dày

8+ triệu chứng trào ngược dạ dày

Việc nhận biết sớm các triệu chứng bệnh trào ngược dạ dày sẽ giúp người bệnh được can thiệp điều trị sớm. Một khi bệnh được điều trị sớm sẽ dễ dàng kiểm soát triệu chứng, ngăn tình trạng bệnh tiến triển và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Tình trạng trào ngược dạ dày đôi khi vẫn thường xảy ra, tuy nhiên, nếu triệu chứng trào ngược dạ dày xuất hiện nhiều hơn 2 lần mỗi tuần thì có thể đã mắc GERD. (3)

Các triệu chứng bệnh trào ngược dạ dày phổ biến:

  • Chứng ợ nóng – Tình trạng này gây nên cảm giác như cảm giác nóng rát ở giữa ngực, đôi khi lan đến cổ họng. Triệu chứng này phổ biến, thường xảy ra sau bữa ăn. (1)
  • Trào ngược dạ dày thực quản triệu chứng trào ngược điển hình khi mà chất dịch trong dạ dày (acid trộn với thức ăn chưa tiêu hóa) chảy ngược vào thực quản, miệng hoặc cổ họng. (1) Từ đó, người bệnh sẽ cảm nhận được miệng có vị chua, đắng.

Một số dấu hiệu trào ngược dạ dày thực quản khác có thể bao gồm: (1,2,3)

  • Đau vùng dạ dày, cảm giác đau ở vùng bụng trên
  • Đau ngực
  • Khó nuốt khi thức ăn mắc kẹt trong thực quản hoặc gặp phải tình trạng đau khi nuốt thức ăn.
  • Viêm thanh quản, khàn tiếng dai dẳng do acid kích thích dây thanh âm
  • Đau họng hoặc ho dai dẳng
  • Cảm giác có khối u tồn tại trong cổ họng
  • Buồn nôn hoặc nôn
  • Hơi thở có mùi hôi

Trào ngược dạ dày triệu chứng kể trên có thể kéo dài dai dẳng và ngày càng trầm trọng. Do đó, ngay khi có những biểu hiện nặng xuất hiện cần thăm khám bác sĩ để có những can thiệp và điều trị kịp thời:

  • Gặp khó khăn hoặc đau khi nuốt (chẳng hạn: cảm giác như thức ăn bị mắc kẹt trong cổ họng)
  • Chán ăn hoặc giảm cân mà không rõ nguyên nhân hay có mục đích
  • Bị đau ngực
  • Cảm giác như đang bị nghẹn
  • Có dấu hiệu đường tiêu hóa bị chảy máu, chẳng hạn như máu có lẫn trong chất nôn hoặc chất nôn có màu sẫm trông giống như bã cà phê hoặc phân đen
  • Bị nôn mửa dai dẳng
  • Mới bị đau dạ dày và từ 60 tuổi trở lên.
Triệu chứng trào ngược dạ dày
Triệu chứng trào ngược dạ dày gây ợ chua, hơi thở có mùi

Có thể nói, triệu chứng trào ngược dạ dày điển hình nhất là ợ chua, ợ nóng hay khó tiêu. Ngay khi xuất hiện các triệu chứng này cùng các dấu hiệu kể trên, mọi người nên đến gặp bác sĩ để được thăm khám và can thiệp điều trị sớm. Các triệu chứng ban đầu có thể không rõ nhưng để bệnh tiến triển nặng, các triệu chứng sẽ kéo dài dai dẳng và ngày càng nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe cơ thể.

Nguyên nhân trào ngược dạ dày

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản thường gây tình trạng trào ngược acid dạ dày có thể do hoạt động không đúng cách của cơ thắt thực quản dưới LES. LES là một dải cơ tròn ở cuối thực quản trong cơ thể con người. Khi nuốt, LES sẽ giãn ra và mở ra để thức ăn, chất lỏng di chuyển từ miệng đến dạ dày. Sau đó, cơ này sẽ được thắt chặt và đóng lại. (4)

Trào ngược dạ dày thực quản xảy ra khi cơ dưới thực quản không thắt chặt hoặc đóng không đúng cách. Điều này dẫn đến dịch tiêu hóa và các chất trong dạ dày trào ngược lên thực quản. Và LES trong cơ thể có thể hoạt động không bình thường nếu: (4)

  • Bị thoát vị hoành : Tình trạng này xảy ra khi một phần dạ dày di chuyển phía trên cơ hoành về phía ngực. Nếu cơ hoành bị tổn thương, nó có thể ngăn LES hoạt động bình thường.
  • Thường xuyên ăn bữa lớn: Điều này có thể gây nên tình trạng căng tức phần trên của dạ dày. Chính điều này đôi khi không đủ áp lực lên cơ dưới thực quản LES và từ đó, LES đóng lại không đúng cách.
  • Nằm ngay sau khi ăn: Điều này không đủ tạo áp lực cho LES hoạt động bình thường.

Ngoài ra, các yếu tố nguy cơ về lối sống, sức khỏe sau đây có thể góp phần gây ra trào ngược dạ dày thực quản:

Yếu về lối sống

  • Hút thuốc hoặc thường tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động
  • Sử dụng thuốc không đúng cách, không theo chỉ định từ bác sĩ. Trong đó, có nhiều loại thuốc có thể tăng nguy cơ trào ngược dạ dày hoặc làm cho các triệu chứng bệnh trào ngược dạ dày thực quản trở nên trầm trọng hơn: thuốc an thần giúp tinh thần bình tĩnh hơn hoặc buồn ngủ (benzodiazepin); thuốc chẹn kênh canxi, được sử dụng để điều trị huyết áp cao; một số loại thuốc trị bệnh hen suyễn; thuốc chống viêm không steroid (như aspirin, ibuprofen); thuốc chống trầm cảm. (5)

Các yếu tố về sức khỏe (4)

  • Béo phì: Những người béo phì hoặc thừa cân có nguy cơ mắc bệnh trào ngược dạ dày cao hơn. Mặc dù nguyên nhân của tình trạng này vẫn chưa được xác thực rõ nhưng nó một phần liên quan đến tăng áp lực ở bụng.
  • Mang thai: Nhiều phụ nữ bị trào ngược acid khi mang thai. Tình trạng này thường hết sau khi sinh và hiếm khi có biến chứng
  • Rối loạn mô liên kết
  • Lớn tuổi
  • Bệnh hen suyễn
  • Hội chứng ruột kích thích
  • Thường xuyên lo lắng, căng thẳng

Rượu bia

Các nghiên cứu cho thấy uống rượu có thể làm gia tăng nguy cơ mắc trào ngược dạ dày thực quản cao hơn. Lượng rượu bia và tần suất tiêu thụ càng lớn thì mối tương quan với bệnh càng cao. (4)

Nếu như được chẩn đoán mắc trào ngược dạ dày thực quản, việc hạn chế rượu bia có thể giảm triệu chứng. Ngược lại sẽ khiến triệu chứng thêm trầm trọng và thậm chí dẫn đến biến chứng nguy hiểm.

Cao huyết áp nên làm gì?
Rượu bia giúp làm tăng nguy cơ mắc bệnh trào ngược dạ dày

Thực hiện chế độ không khoa học (4)

Một số thực phẩm có thể gây bệnh trào ngược dạ dày thực quản hay làm các triệu chứng của bệnh thêm nghiêm trọng:

  • Thực phẩm nhiều chất béo như đồ ăn chiên rán, nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn
  • Thức ăn cay
  • Một số loại trái cây và rau quả có hàm lượng acid cao như cam, chanh, thơm, dứa,…
  • Một số chất lỏng như cà phê, trà, đồ uống có ga

Như vậy, bệnh trào ngược dạ dày thực quản không chỉ do sự hoạt động bất thường của cơ thắt thực quản dưới trong cơ thể mà hầu hết đến từ các yếu tố từ lối sống không lành mạnh, không chăm sóc sức khỏe tốt cũng như không có chế độ ăn uống, dinh dưỡng khoa học. Do đó, để kiểm soát triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày, người bệnh cần tuân thủ phác đồ từ bác sĩ và kết hợp lối sống, dinh dưỡng, sinh hoạt lành mạnh, khoa học.

Người trào ngược dạ dày nên ăn gì? Dinh dưỡng cho người trào ngược dạ dày

Người bệnh trào ngược dạ dày thường xuất hiện các triệu chứng ợ nóng, ợ chua, buồn nôn hay khó tiêu. Các triệu chứng này vô cùng khó chịu và làm người bệnh ăn không ngon, chán ăn. Mặc khác, nếu chọn lựa thực phẩm trong chế độ ăn uống hàng ngày không đúng, không phù hợp cũng làm triệu chứng của bệnh thêm nghiêm trọng. Tất cả đều làm ảnh hưởng đến sức khỏe và có khả năng khiến người bệnh thiếu hụt dưỡng chất, suy dinh dưỡng.

Vì thế, một chế độ dinh dưỡng lành mạnh là điều cần thiết trong quá trình điều trị và kiểm soát triệu chứng của bệnh. Đồng thời, góp phần làm giảm sự trào ngược acid từ dạ dày, trung hòa acid hiệu quả hơn.

Thực phẩm người bệnh nên bổ sung vào thực đơn ăn uống hằng ngày

Các loại thực phẩm sau đây nên thêm vào chế độ ăn uống cho người bệnh: (6)

Rau củ quả

Các loại rau giàu chất xơ tốt cho hệ tiêu hóa, dạ dày. Hơn nữa, chúng chứa ít chất béo và đường nên có thể làm giảm tình trạng trào ngược. Một số loại rau tốt cho người bệnh nên bổ sung: đậu xanh, bông cải xanh, măng tây, súp lơ, khoai tây, dưa leo,…

Khi ăn rau, người bệnh có thể thêm gia vị như nghệ, quế để tăng cảm nhận món ăn, hương vị. Song, cần chú ý rằng hạn chế các loại gia vị cay, bơ, sốt cà chua, nước trộn salad bởi những loại này có thể làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày.

Thực đơn cho người tiểu đường cao huyết áp
Ưu tiên các loại rau củ quả có nhiều chất xơ trong chế độ ăn

Gừng

Gừng có đặc tính tự nhiên là chống viêm, lành vết thương. Hơn nữa, gừng còn được sử dụng như vị thuốc tự nhiên làm giảm các cơn buồn nôn, khó tiêu hay các vấn đề về đường tiêu hóa. Gừng có thể được thêm vào khi nấu ăn hay nấu trà gừng uống để giảm bớt triệu chứng.

Yến mạch

Yến mạch là loại ngũ cốc nguyên hạt và chất xơ dồi dào. Hơn nữa, yến mạch còn hấp thụ acid dạ dày giúp giảm tình trạng trào ngược. Bên cạnh đó, một chế độ ăn giàu chất xơ tốt cho người bệnh, do đó ngoài yến mạch còn có thể bổ sung: bánh mì ngũ cốc, gạo lứt, ngũ cốc,…

Trái cây ít vị chua Các loại trái cây không có múi như dưa, táo, chuối, lê đều giàu dinh dưỡng mà không chứa nhiều acid như trái cây có múi: cam, quýt, bưởi,… Thế nên, phù hợp bổ sung cho người bệnh cung cấp vitamin và khoáng chất.

Thịt nạc, hải sản

Các loại thịt nạc như thịt gà, gà tây, các loại cá thường ít chất béo và giảm được triệu chứng trào ngược hơn các loại thịt nhiều chất béo. Bên cạnh đó, cá giàu chất béo tốt như acid béo omega 3 khả năng chống viêm, lành thương tốt cho sức khỏe người bệnh.

Lòng trắng trứng

Lòng trắng trứng chứa ít chất béo nhưng lại giàu protein giúp cung cấp năng lượng, dinh dưỡng cho người bệnh hơn là lòng đỏ. Lòng đỏ trứng và trứng chiên chứa nhiều chất béo và có thể gia tăng nguy cơ trào ngược, làm triệu chứng thêm nặng. Do đó, nếu ăn trứng, người bệnh chỉ nên luộc và ăn lòng trắng.

Chất béo lành mạnh

Chất béo có thể gia tăng tình trạng trào ngược acid dạ dày, tuy nhiên cơ thể chúng ta vẫn cần chất béo để cung cấp năng lượng và duy trì một số hoạt động cần thiết. Do đó, người bệnh không nên kiêng chất béo hoàn toàn mà thay vào đó nên bổ sung các chất béo không bão hòa lành mạnh. Chất béo lành mạnh giảm nguy cơ trào ngược hơn so với mỡ động vật và chất béo chuyển hóa.

Một số thực phẩm chứa chất béo không bão hòa lành mạnh: bơ, quả óc chó, hạt lanh, dầu oliu, dầu mè, dầu hướng dương,…

Triệu chứng trào ngược dạ dày
Chọn nguồn chất béo lành mạnh cho người bệnh trào ngược dạ dày

Đồ uống

Người bệnh nên chọn các loại đồ uống không chứa acid, tránh những đồ uống có cồn, chất làm ngọt và cafein. Người bệnh có thể chọn: trà thảo mộc, sữa hạt, các loại nước ép từ rau củ quả không chứa acid để bổ sung hàng ngày.

Theo Bác sĩ Nguyễn Thị Kim Hải – Viện Nghiên cứu và Tu vấn Dinh dưỡng: “Giảm cân được khuyến cáo ở những bệnh nhân có chỉ số khối cơ thể (BMI ) > 25kg/m2 hoặc những người có tăng cân nhanh gần đây. Do đó, cần xây dựng một chế độ dinh dưỡng cân bằng để giúp người bệnh giảm cân và hạn chế các triệu chứng của bệnh trào ngược.”

Các loại thực phẩm cần tránh bổ sung khi bị trào ngược dạ dày thực quản (6)

Các thực phẩm sau đây có khả năng làm triệu chứng bệnh thêm nghiêm trọng nên cần hạn chế bổ sung:

Thực phẩm giàu chất béo

  • Khoai tây chiên, hành tây chiên
  • Các sản phẩm từ sữa đầy đủ chất béo như bơ, sữa nguyên chất, phô mai thông thường, kem chua
  • Thịt bò, thịt heo, thịt cừu hoặc các loại thịt chiên, nướng
  • Mỡ, thịt xông khói, xúc xích, dăm bông
  • Món tráng miệng hoặc đồ ăn nhẹ như bánh quy giòn, bánh nướng, kem, kẹo, socola…
  • Các loại nước sốt: sốt cà chua, sốt kem,…
  • Thực phẩm chế biến sẵn nhiều dầu mỡ
Triệu chứng trào ngược dạ dày
Hạn chế các loại chất béo xấu trong chế độ ăn

Thực phẩm chứa acid

Trái cây, rau củ có lợi cho người bệnh nhưng cần hạn chế các loại chứa nhiều acid như: cam, bưởi, chanh, dứa, cà chua,…

Thực phẩm chứa caffein

Cà phê cùng các thực phẩm giàu cafein khác có thể khiến triệu chứng trào ngược thêm nghiêm trọng.

Các thực phẩm khác

Rượu, bia, nước ngọt,… có thể làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày được các chuyên gia khuyên tránh xa.

Chế độ dinh dưỡng, ăn uống giữ vai trò vô cùng quan trọng trong kiểm soát triệu chứng của bệnh và cải thiện sức khỏe cho người bệnh. Tuy nhiên, để điều trị hiệu quả và ngăn triệu chứng tái phát, người bệnh cần nắm các thực phẩm nên và không nên bổ sung kể trên. Từ đó, cân đối lượng, chọn thực phẩm phù hợp trong xây dựng thực đơn hàng ngày.

Ngoài các loại thực phẩm nên và không nên bổ sung, người bệnh cũng cần chú ý thay đổi lối sống và thói quen để ngăn bệnh trào ngược dạ dày tiến triển:

  • Duy trì cân nặng vừa phải
  • Sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn và chỉ định từ bác sĩ
  • Tránh uống rượu bia, hút thuốc lá
  • Không nên ăn quá nhiều, ăn lượng lớn thức ăn trong 1 bữa
  • Nên ăn chậm, nhai kỹ
  • Không nằm ngay sau ăn, nên giữ tư thế đứng thẳng ít nhất 2 giờ sau bữa ăn
  • Kê cao gối hay nâng đầu giường lên khoảng 8 inch để giảm triệu chứng trào ngược khi ngủ. (6)
Dấu hiệu suy thận
Người bệnh cần giữ cân nặng vừa phải, tránh tăng cân 

Việc tuân thủ chế độ ăn uống khoa học, lối sống lành mạnh sẽ giúp người bệnh thuyên giảm triệu chứng nhanh chóng. Đồng thời, kiểm soát triệu chứng hiệu quả, tránh tái phát nặng gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tiến triển biến chứng nguy hiểm.

Hy vọng với những thông tin trong bài viết về triệu chứng trào ngược dạ dày giúp mọi người hiểu hơn về bệnh. Ngay khi xuất hiện dấu hiệu, đừng chủ quan, nên đến bác sĩ thăm khám và điều trị sớm nhất. Cùng với đó, thực hiện chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh càng nâng cao sức khỏe, kiểm soát triệu chứng hiệu quả. Nếu khó khăn trong việc xây dựng thực đơn ăn uống, hãy liên hệ ngay Viện NRECI để được các bác sĩ tư vấn dinh dưỡng hoặc tham gia các khóa học dinh dưỡng của các chuyên gia để bổ sung kiến thức dinh dưỡng cho chính mình cũng như gia đình sống khỏe nhé!

Xem thêm: Rối loạn tiêu hóa – Đau bụng tiêu chảy buồn nôn có nguy hiểm không?

Tài liệu tham khảo:

5/5 - (2 bình chọn)

Viện Nghiên cứu và Tư vấn Dinh dưỡng là đơn vị tiên phong trong đào tạo và tư vấn dinh dưỡng cho mọi đối tượng. Chúng tôi cam kết mang đến các khóa học dinh dưỡng, dịch vụ tư vấn dinh dưỡng chuyên nghiệp, uy tín bởi đội ngũ bác sĩ dinh dưỡng giàu kinh nghiệm, nhiệt huyết, năng động.

VIỆN NGHIÊN CỨU VÀ TƯ VẤN DINH DƯỠNG (NRECI)

Tư vấn dinh dưỡng cùng Bác sĩ
Form tư vấn dinh dưỡng [1]

Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí!

Tư vấn khóa học dinh dưỡng

Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí!

Form Đăng ký khóa học [1]
Bài Liên Quan
Uống nước có giảm cân không?
“Sự thật” uống nhiều nước có giảm cân không?
Uống nhiều nước có giảm cân không và nên uống bao nhiêu là đủ. Bài viết này sẽ đưa ra...
Uống cafe giảm cân
Uống cafe giảm cân hiệu quả hay tác hại khó lường?
Cà phê là thức uống và là nguyên liệu quen thuộc trong chế biến và cuộc sống hàng ngày. Bởi...
[Báo VNExpress] Cách tính lượng calo cần nạp mỗi ngày
Lượng calo khuyến nghị cho mỗi người không giống nhau, tùy vào giới tính, chiều cao, cân nặng, độ tuổi,...
[Báo Cafebiz] Sự thật chuyện "uống nước củ dền giúp bổ máu" và những tác hại không ngờ khi lạm dụng loại củ này
Việc lạm dụng nước củ dền có thể đem đến những rủi ro không ngờ cho sức khỏe. Nước ép...
Thiết Kế Web Ô tô Bởi Vĩnh XD