Thực đơn cho bà bầu tiểu đường 3 tháng cuối

Xây dựng thực đơn cho bà bầu tiểu đường 3 tháng cuối như thế nào? Tiểu đường thai kỳ là tình trạng không hiếm gặp ở mẹ bầu và có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Đặc biệt, giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ được xem là giai đoạn nước rút chuẩn bị cho sự ra đời của em bé. Do đó, các mẹ cần chú ý sức khỏe, kết hợp điều trị đúng cách với điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý để ổn định đường huyết cũng như đáp ứng dinh dưỡng đầy đủ cho cả mẹ và bé. Để hiểu hơn về tình trạng cũng như tham khảo thực đơn cho bà bầu tiểu đường 3 tháng cuối, hãy cùng theo dõi bài viết sau đây nhé.

7 thực đơn cho bà bầu tiểu đường 3 tháng cuối

Mỗi mẹ bầu sẽ có tình trạng sức khỏe khác nhau do đó thực đơn cho bà bầu tiểu đường 3 tháng cuối sẽ có sự khác nhau ở mỗi mẹ. Do đó, các thực đơn trên các trang mạng đều là thực đơn tham khảo, không dành cho tất cả mỗi người. Mặc dù đều mang thai và đều bị tiểu đường ở 3 tháng cuối nhưng mỗi mẹ sẽ cần mức năng lượng khác nhau, đồng thời, quá trình chuyển hóa cũng khác nhau.

Vì vậy, các mẹ không nên máy móc thực hiện tương tự nhau, mà nên thăm khám, lắng nghe tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn từ bác sĩ mới đạt kết quả tốt. Ngoài ra, các mẹ có thể tự mình tham gia các khóa học dinh dưỡng hay đào tạo dinh dưỡng để nắm được nguyên tắc và có thể tự lên thực đơn cho bản thân, gia đình phù hợp nhất.

Sau đây là 7 thực đơn cho bà bầu tiểu đường 3 tháng cuối các mẹ tham khảo nhé:

Bên cạnh thực đơn các bữa ăn chính, các mẹ bầu thường hay đói nên các bữa phụ nên ăn nhẹ các thực phẩm như sữa chua ít đường, không đường, các loại hạt, các loại ngũ cốc nguyên hạt, một số loại trái cây có chỉ số GI thấp. Tùy theo sở thích và khẩu vị của mẹ mà chọn thực phẩm bữa ăn phụ phù hợp nhé.

Dấu hiệu tiểu đường thai kỳ 3 tháng cuối

Hầu hết các mẹ bầu không có triệu chứng bất kỳ nào biểu hiện bị tiểu đường thai kỳ vào 3 tháng cuối. Đa phần, các mẹ phát hiện mắc tiểu đường thai kỳ qua thăm khám hoặc tầm soát bệnh.

Cách tốt nhất để chẩn đoán tiểu đường thai kỳ vào 3 tháng cuối là thực hiện xét nghiệm lượng đường trong máu và thường thực hiện khoảng từ tuần 24-28 của thai kỳ. Mặc dù khó nhận biết nhưng nếu theo dõi sức khỏe, các mẹ vẫn có thể nhận ra điểm bất thường. Nếu như phát hiện cơ thể xuất hiện các dấu hiệu sau đây, các mẹ không nên chủ quan mà nên thăm khám càng sớm càng tốt nhé:

• Đi tiểu nhiều hơn bình thường: Trong thời gian 3 tháng cuối, thai nhi lớn chèn ép lên bàng quang sẽ khiến mẹ bầu đi tiểu nhiều lần trong ngày. Nhưng tần suất đi tiểu của phụ nữ mang thai mắc tiểu đường thai kỳ có thể nhiều hơn nữa, đặc biệt là vào ban đêm.
• Thường xuyên khát nước: Dù không phải vận động nhiều, không hề ăn đồ ngọt, mặn hay uống nước ngọt, các mẹ mắc tiểu đường thai kỳ thường cảm thấy khát, muốn uống nước nhiều và miệng khô.
• Mệt mỏi nhiều: Bẹ bầu khi mang thai mệt mỏi là tình trạng thường gặp do nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên, khi mắc tiểu đường thai kỳ, các mẹ luôn ở trạng thái mệt mỏi, uể oải dù không hề vận động hay sử dụng lực nhiều.
• Mờ mắt: Khi hàm lượng đường trong máu đột ngột tăng cao, mẹ bầu có thể có nguy cơ bị mờ mắt ngắn hạn.

Ngoài các triệu chứng thường gặp kể trên, mẹ bầu mắc tiểu đường 3 tháng cuối còn có thể gặp phải một số biểu hiện khác như ngứa ran, cảm giác tê ở bàn tay, bàn chân, ngứa ngáy vùng kín, khó lành vết thương,…

Xem chi tiết: Nhận biết các dấu hiệu tiểu đường thai kỳ 3 tháng cuối

Trong 3 tháng cuối thai kỳ, dấu hiệu tiểu đường thai kỳ có thể bao gồm việc tăng tần suất đi tiểu, cảm giác khát nước tăng cao, mệt mỏi kéo dài và có thể xuất hiện mờ mắt ngắn hạn do tăng đột ngột hàm lượng đường trong máu. Ngoài ra, ngứa ran, cảm giác tê ở bàn tay và bàn chân, cũng như khó lành vết thương cũng có thể là dấu hiệu của tiểu đường thai kỳ. 

Những ai dễ mắc tiểu đường thai kỳ trong 3 tháng cuối? (1)

Những đối tượng dưới đây sẽ có nguy cơ cao bị tiểu đường trong khoảng 3 tháng thai kỳ. Vì vậy, bạn cần hết sức cẩn thận trong lúc mang thai và chú ý tuân thủ theo các chỉ dẫn từ bác sĩ:

• Người thừa cân, béo phì có tình trạng kháng insulin và tăng tiết insulin – Gây rối loạn chuyển hóa glucose.
• Có người thân trong gia đình đã mắc bệnh lý tiểu đường tuýp 2.
• Người có tiền sử bất thường về dung nạp glucose, tiền sử sinh con to > 4kg
• Độ tuổi có thai: Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ, các mẹ có tuổi nhỏ hơn 25 sẽ ít có nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ, còn với phụ nữ trên 35 tuổi sẽ có nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ cao hơn.
• Người có tiền sử sản khoa bất thường: Thai chết lưu không rõ nguyên nhân, có con bị dị tật bẩm sinh, sinh non và tiền sản giật,…
• Người mẹ được chẩn đoán mắc hội chứng đa nang buồng trứng.
• Người đã mắc tiểu đường thai kỳ trong lần mang thai trước đó.

Thừa cân, béo phì, có thai sau 35 tuổi, mắc hội chứng đa nang buồng trứng,… là những trường hợp mà người mẹ dễ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ trong 3 tháng cuối. Vì vậy, người mẹ sẽ cần chú ý và thăm khám thường xuyên với các bác sĩ.

Tiểu đường thai kỳ sau sinh bao lâu thì hết?

Theo các chuyên gia, hầu hết các trường hợp bị tiểu đường thai kỳ sẽ biến mất ngay sau khi em bé chào đời. Những người mắc bệnh tiểu đường thai kỳ khi mang thai được khuyến khích thực hiện xét nghiệm bệnh tiểu đường khoảng 6 đến 12 tuần sau khi họ mang thai. (2)

Tuy nhiên, bạn cần lưu ý, hơn 50% trường hợp người bị tiểu đường thai kỳ có thể mắc tiểu đường tuýp 2 trong vòng 5 năm sau khi sinh con. Do đó, các bà mẹ nên chú ý xét nghiệm tiểu đường được khuyến nghị, tiến hành theo dõi lượng đường trong máu, có chế độ ăn uống cân bằng, thường xuyên tập luyện thể thao để giúp điều trị bệnh tiểu đường sau sinh, đồng thời hỗ trợ ngăn ngừa bệnh lý tiểu đường tuýp 2. (3)

Đa phần bệnh lý tiểu đường thai kỳ sẽ biến mất sau khi người mẹ sinh con, nhưng thực tế, người mẹ cần được tiến hành xét nghiệm, theo dõi lượng đường trong máu khoảng 6 đến 12 tuần sau sinh để điều trị và ngăn ngừa bệnh lý tiểu đường tuýp 2.

Biến chứng tiểu đường thai kỳ 3 tháng cuối

Hầu hết các mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ được phát hiện sớm sẽ được kiểm soát tốt để có sức khỏe bình thường trong suốt thai kỳ và sinh ra em bé khỏe mạnh. Ngược lại, nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, tiểu đường trong tam cá nguyệt thứ 3 sẽ gây nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ bầu và em bé:

Biến chứng đối với mẹ bầu

• Tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 trong tương lai: Thông thường, phụ nữ mang thai mắc tiểu đường 3 tháng cuối sau khi sinh lượng đường trong máu có thể trở lại mức bình thường. Tuy nhiên, nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 của các chị em này sau sinh sẽ cao hơn.
• Sinh non: Khi lượng đường trong máu cao có thể gia tăng nguy cơ chuyển dạ sớm dẫn đến sinh con trước ngày dự sinh. Bên cạnh đó, trong một số trường hợp, bác sĩ cũng có thể đề nghị mẹ bầu sinh sớm bởi em bé phát triển quá lớn hoặc lo ngại các biến chứng thai lưu.
• Tăng huyết áp, tiền sản giật: Đây là 2 biến chứng vô cùng nguy hiểm của thai kỳ, có thể đe dọa tính mạng của mẹ bầu và bé con.
• Đa ối: Đây là tình trạng có quá nhiều nước ối, gây đau nhiều trước khi sinh.
• Tăng nguy cơ mổ lấy thai: em bé quá to không thể sinh thường nên khả năng cao bác sĩ sẽ đề nghị mổ lấy thai
• Tăng nguy cơ sảy thai và thai chết lưu
• Tăng nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu
• Viêm đài bể thận

Biến chứng đối với thai nhi

• Thai chết lưu: Các mẹ không kiểm soát, điều trị tốt tiểu đường thai kỳ có thể ảnh hưởng thai nhi, khiến thai nhi tử vong trước hoặc ngay sau khi sinh.
• Thai nhi tăng trưởng quá to: Lượng đường trong máu của mẹ bầu cao hơn bình thường là nguyên nhân khiến cho em bé phát triển nhanh và quá mức. Điều này khiến cho em bé có cân nặng khá lớn, thường trên 4 kg. Một khi thai nhi quá to sẽ dễ gặp phải chấn thương trong lúc sinh hoặc không thể sinh bình thường.
• Nguy cơ mắc hội chứng suy hô hấp: Phụ nữ mắc tiểu đường thai kỳ sẽ có nguy cơ sinh non cao. Trẻ sinh non có thể gặp phải hội chứng suy hô hấp – một tình trạng gây khó thở nghiêm trọng cho trẻ.
• Hạ đường huyết: Đôi khi, em bé được sinh ra từ mẹ mắc tiểu đường thai kỳ sẽ đối diện với tình trạng lượng đường trong máu thấp ngay khi chào đời. Không những vậy, có những đợt hạ đường huyết nghiêm trọng có thể co giật cho bé.
• Tăng nguy cơ bị béo phì và tiểu đường tuýp 2 khi trưởng thành
• Dị tật bẩm sinh: Một số dị tật thường gặp là: vô sọ, não úng thủy, nứt đốt sống, dị tật thần kinh khác, dị tật thận, dị tật tim, không có hậu môn.
• Vàng da bẩm sinh
• Tăng hồng cầu

Như vậy, mắc tiểu đường trong tam cá nguyệt thứ 3 hay suốt thai kỳ đều vô cùng nguy hiểm. Các mẹ nên kiểm tra sức khỏe, xét nghiệm tiểu đường thai kỳ sớm để có biện pháp điều trị, phòng tránh và kiểm soát tốt. Từ đó, cả mẹ và bé có một thai kỳ khỏe mạnh.

Biến chứng của tiểu đường thai kỳ trong 3 tháng cuối làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường tuýp 2 sau này, sinh non, tăng huyết áp, tiền sản giật, đa ối, tăng nguy cơ mổ lấy thai và các biến chứng khác như tăng nguy cơ sảy thai, viêm đài bể thận, nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu. Thai nhi cũng có thể chịu ảnh hưởng với nguy cơ thai chết lưu, tăng trưởng quá to, hội chứng suy hô hấp và dị tật bẩm sinh. 

Hy vọng với những thông tin trên có thể giúp bạn hiểu hơn về thực đơn cho bà bầu tiểu đường 3 tháng cuối. Thăm khám với các chuyên gia dinh dưỡng NRECI là cách an toàn và tốt nhất cho mẹ bầu. Bởi khi có bác sĩ theo dõi trong quá trình ăn uống sẽ giúp người mẹ cải thiện sức khỏe tốt hơn và thai nhi phát triển toàn diện. Đồng thời, kiểm soát được bệnh lý tiểu đường được tốt nhất.

Xem thêm: 

• Không xét nghiệm tiểu đường thai kỳ có sao không?
• Nên xét nghiệm tiểu đường thai kỳ tuần bao nhiêu?
• Tiểu đường thai kỳ nên ăn hoa quả gì?

Tài liệu tham khảo: 

• Bộ Y tế (2018). HƯỚNG DẪN QUỐC GIA DỰ PHÒNG VÀ KIỂM SOÁT ĐÁI THÁO ĐƯỜNG THAI KỲ. https://mch.moh.gov.vn/Upload/Documents/2018/10/6a81da5f43944ad354051e2c69bb7e71-FINAL-%20HDQG%20Dai%20thao%20duong%20thai%20ky%2020.10.2018.pdf (1)
• Medical News Today. How soon after birth does gestational diabetes go away?. https://www.medicalnewstoday.com/articles/gestational-diabetes-postpartum#summary (2)
• Healthline. Does Gestational Diabetes Ever Go Away?. https://www.healthline.com/health/pregnancy/does-gestational-diabetes-go-away#faq (3)